Wednesday, March 5, 2008

mamma maria ricchi e poveri

Baga nas sanagduulsan ene duug oruullaa. Nogoo angiinhaa Tuyaatsetseg gedeg ohinyg hanand angiinhaa ohiduudtai hanand zogsooj baigaad duuluulan shooldog baij bilee. Bas ih muuhai deerelhuu baijee. Uul ni ih hoorhon duuldag tegeed ene ugnuudiig ni sonsgoloor tseejleed mani yostoi neg duuldag baij bilee.

Tuesday, March 4, 2008

Ee hairan mongo gej ...

Ogloo boson tsonhoor hartal burheg, boroo shivren, sonin tsaanaa l neg zevruun bailaa. Tsas ch hailaad barag duuschihsan ch zamyn hajuud ovoolson heseg ni Chicagod yamar ih tsas orsnyg iltgen nevsiigeed baij l baiv. Ogloonii sonin hartal 37 gej baiv ehnii nuuriig garchiglan dotor taliin horoscope haran sudoku boglongoo ogloonii tsaigaa uulaa. Bi er ni ogloonii tsai uuj suraagui l dee. Harin suuliin ued ooriigoo huchleed baidag bolood baigaa yum. Bay's English muffinaa toastert hiin maslo, vareni turheed neg ayaga coffeetoi uuchihaad ogloonii tsaigaa bolgochihloo. Jaahan laundry hiin zarim neg zuil induuden dunduur ni TV uzen lunch time bolchihloo. Lunch idmeergui baisan bolohoor tsonhoor harlaa gadaa tsag agaar gaigui baigaa shinjtei humuus holhino. Huvtssaa omson garahaar shiidlee. Gadaa tiim ch huiten bish bolohoor gert ch bas dulaan bailaa. Downtown-aar baahan alhaj eniig teriig haran window shopping hiij baigaad genet olssonoo mederlee. Tegeed eniig teriig harj yuu ch idmeer yum be dee gej gej baigaad barag geriinhee hajuud baidag Big Bowl gedeg Asia hoolny gazar orloo lunch special geed neg combo zahiallaa. Zoogch iren uchirgui l Ginger Ale or Rasberry limonade 2-iin aliig avah uu gelee. Za baiz Ginger Ale bol pop tiimees pop uuhgui za baiz limonade tseej gashuuruulaad baidag yum gej bodsonoo. Za rasberry limonade gelee. Yu avahaa meddeggui tegej baigaad medeej buruug ni zahialah ni oilgomjtoi. Chicken chopstick and salad geed zahialsan tani yuu irsen gej sanana. 5 shirheg eejiin heldeg shig uhsen ogotnotoi adil chimhsen tahiany mahtai bansh, lettuce salad nariihan herchsen luuvantai irdeg gej baigaa yum daa. Amt ni ch yah ve Vietnam or Tai maygiin amttai. Hed savhdaad duuslaa. Tootsoogoo hiisen tani $13.12 deer ni $2 tip ingeed zugeer l $15 urchiheed gertee orloo doo. Hairan mongo gej bodogdood odoo tegeed yah ve dee. Uundee bolood gertee orj iren eejiin helded albaar uhsen ogotno shig heden tomovtor bansh hiij holdooloo doo. $15-oor ochnoon bansh hiine dee gej bodood yamar ih haramsavaa.son. Dahij yag end irgej hoolnd orno doo bodogdoj bailaa. Hoolny daraa ogson fortune cookie helehdee "Good thoughts will bring the life" gej bailaa. Teglee geed dahiad shataltai ni bish dee. Za yamar ch baisan garmaar bol yum idhciheed garch baisan ni deer yum baina gej bodoj bailaa. Dahin ingej genedehguid ee gej byasalgav shiv dee.

Monday, March 3, 2008

Буруу Зөвийн ялгаа гэж ...

Буруугүй байж би буруутай гэж хүлээх нь хүлцэнгүйн шинж үү эсвэл ухаантайн шинж үү. Хэрвээ гэмт хэрэг хийгээгүй байж би буруутай гэж хүлээгээд ял шийтгэл авах нь тийм ч хүсмээр, хүлээмээр сайхан зүйл биш шүү дээ. Гэтэл гэмт хэрэг хийчихээд буруугүй болох шалтгаан хайгаад түүнийгээ зөвтгөх гэж мэргэжилтэн буюу өмгөөлөгч хүртэл хөлсөлж авдаг нэгнийг яах вэ? Мэдээж гэмт хэргийн хувьд өөрөөр л ярих байх л даа. Энгийн яриа, санамсаргүй явдал, өдөр тутмын ажил хэрэг, хүүхдийн буруу хэрэг гэх мэт зүйл дээр яах вэ. Маргалдаад төвөг миний буруу гээд өнгөрөөх үү? Зүгээр л өөртөө хир халдаадаггүй нэр зүүн өөрийгөө хамгаалаад өнгөрөөх үү? Тэгэхээр буруугүй гэдгээ баталж тайлбар хийн өөрийгөө өмөөрсөн хэрэгт холбогдох юм. Эсвэл тэртээ тэргүй миний зөв юм чинь миний буруу гэж хүлээснээр би буруутан болохгүй ээ. Учир мэдэх нь ялгаж харна биз гэж орхих уу? Харин зөвтөн болсон тухайн хүний тэнэгийг би дотроо шогширох уу? Миний хувьд би ер нь зүтгээд, маргаад байгаа хүнтэй буруу зөвөө олохыг ер нь хүсдэггүй. Зүгээр л тийм байх шүү чиний буюу таны зөв шүү гээд орхичихдог.
Миний амьдралд тохиолдсон хоёр болсон явдлыг ерөөсөө мартдаггүй юм. Би 2-р ангид байхдаа цасан охин боллоо. Ээж маань цагаан плааж, малгайг саагaaр чимэх ажилтай байлаа. Би ч чимсэн плаажаа өмсөөд толины өмнө эргэлдээд гоё байлаа. Тухайн үед бас саа олддоггүй их хэцүү байсан л даа. Ялангуяа орос саа буюу барзгар саа уртаараа байх их ховор. Хойшоо явсан хүмүүс л авчирдаг байж дээ. Миний ээжийн найз Пагма эгч маань манайд ирээд, саа нь жаахан дутуу байна. Надаас саа ав гээд би ч баярлаад гэрлүү нь явлаа. Намайг ав гэсэн гээд хэлээд ав гэрт хүн байгаа гэж билээ. Пагма эгчийн охидууд нь Оросод сурдаг учир ээжийгээ урин мань хүн Москва яваад ирсэн болохоор ёлка нь их олон олддоггүй ховор саагаар чимэглэгдсэн хачин гоё ёлкатай байв. Би ч яах вэ алинаас нь авахаа мэдэхгүй аминдаа гоё өнгөтэйгөөс нь авахгүй хайрлаж байгаа минь тэр. Элбэг, бас урт юм болохоор нь дээр нь бас өнгөгүй цагаанаас нь хайчлаад авлаа даа. Бөөн баяр. Гэтэл яасан гэж санана Пагма эгчид салам загнууллаа. Яасан хачин муухай хорлонтой хүүхэд вэ чи очиж очиж ганц хамгийн урт саанаас нь хайчилж байхдаа яах вэ дээ гээд л авахуулсан даа. Би өөрийгөө хамгаалж чадахгүй буруутан болон ганцхан нулимсаараа өөрийгөө зөвтгөн уйлж өнгөрсөн. Ээж маань яах вэ дээ. Яагаад тэрийг нь олоод хайчилсан юм бэ дээ гэлээ ээждээ учрыг хэлж тайвширсан даа. Гоё болохоор нь бусдыг нь хайрласанаа хэлж билээ. Маргааш нь бас болоогүй нэг ширээнд суудаг зээ хүүд нь шуналтайгаа дуудуулан бас шоолуулсан даа.

Нөгөө тохиолдол нь багаасаа амттан их идсэний хор уршиг шүд их өвддөг байлаа. Тэр үед ч тэгээд л эцэг эх нь нэг хайхрахгүй, дээр нь ломбо тавихаар өрөмддөг аймаар тэгсэн дорвол авахуулсан нь дээр гээд шүдний эмч нар шүдийг аврахаас илүү авдаг их байсан болохоор хэн хэндээ амар байж дээ. Бu тэр ачаар олон шүдээ түүлгээд одоо инээдэг нь байдaг болохоос иддэг нь байхгүй болж дээ. Ямар ч байсан хойч үедээ шүдээ хамгаал гэж захина даа. Ямар сайндаа ахынхаа охидуудыг шүдийг нь гэдэг юм. За хадуурчихлаа. За байз би 6-р ангид байна уу даа. Манай аавын дүү нь шүдний талаар их анхаардаг өөрөө бас шүд нь их өвддөг болохоор намайг дагуулаад миний шүдийг авахуулахаар шүдний эмнэлэг явлаа. Яармагын хүүхдийн шүдний эмнэлэгт очлоо. Очертоо, бас дээр нь хацар хавдчихсан, анх удаа шүдний эмч дээр ирж байгаа, өвдөхийн зовлонг өчнөөн мэдэрсэн болохоор зүгээр л авахуулъя гэж байлаа. Тариа тариулж мэдээгээ алдуулчихаад хэдэн минут хүлээлээ. Авга ах маань яaж байна гэж байлаа, би ч зүгээр л байлаа. Сувилагч дуудлаа, сандал дээр нь суулаа. Xүйтэн багажаар хайраад л суга татаад арааг минь аваад явчихлаа даа. Тэгээд л марлиа зуулгаад л цус ч гарч л байлаа ариутгагчаар зайлуулан за асга гэлээ. Би ч босоод угаалтуур луу асгалаа эргэж ирээд суудалдаа суутал сувилагч нь намайг тархи толгойгүй загналаа. Эмэгтэй юм байж , өдий том болчихоод ямар заваан юм бэ дөнгөж сая цэвэрлэсэн угаалтуур луу цустай шүлсээ хаялаа гээд л. Миний нүднээс өөрийн мэдэлгүй нулимс асгаран хацар даган урслаа. Амаар дүүрэн марль чихээстэй. Өөрийгөө хамгаалж чадаагүй бас л буруутан боллоо. Шүд авахуулсандаа өвдсөндөө биш тэр сувилагч эмэгтэйд загнуулсан даа уйлж байлаа. Хаашаа хаяхийг нь зааж өгөөгүй мөрөө хавчин, ярвайгаад харж байгаа эмчийг хараад өвдөж байлаа. Тэр өрөө надад ямар хүйтэн байсаn гэж санана. Өрөөнөөс гарч ирэхэд нулимстай намайг өрөвдлийн харцаар харж, "Их өвдсөн үү?" хэмээн тайвшруулан асуусан авгынхаа асуултанд тийм хэмээн толгой дохиж юу болсныг ярьж чадаагүйдээ хацар даган бөөн бөөн нулимс бөмбөрч байлаа. Түүнээс хойш би дахиж хэзээ ч тийшээ очоогүй билээ. Шүдний эмч гэхээр тэр явдал бодогдоод дотор нуухай оргидогсон.

Mend-Ooyo Divaajin ba Altan Haraatsai

Sunday, March 2, 2008

Уран бичлэг

Jamiyansurengiin "Amidral"

Интернэтээр энийг тэрийг харж байгаад Монголын Урчуудийн Эвлэлийн сайт орж Монгол зураачдийн зураг харж байгаад. Монгол Японы Уран бичлэгийн үзэсгэлэн болсныг харлаа. Энэ талаар хөөцөлдөөд мөнгө төгрөгөөр дутагдан, дээгүүр доогуур гүйн эрхтэн дархадныг царайчлан энэхүү урлагыг хөгжүүлэх гэж гүйж хариаж байсан Энхболд aх санасандаа хүрж дээ гэж бодож байлаа. Гэтэл дөнгөж сая найз эгчтэйгээ чатлаж байгаад асуусан тань 2 жилийн өмнө өөд болсныг сонсоод ямар их харамсаваа. Гэсэн хэдий ч энэ хүний зүтгэл ямартаа ч байсан талаар өнгөрөөгүйг хараад бас баярлах, бахархах сэтгэл төрлөө. Site ni uma.mn
Ойрдоо блогтоо юм бичсэнгүй ээ нилээд удчихлаа. Үгүй ингэж тэгсээр байтал шөнө болоод унтах болчих юмаа. Завтай байх тусмаа л зав гаргахгүй юм даа. Сар шинэ сайхан болж өнгөрлөө. Битүүний өдөр ярьж хөөрөхөө больсон, учир зүйгээ ололцож чадаагүй найз нөхөдрүүгээ утастаж, учир зүйгээ ололцон, миний зөв ч бай би буруутай хэмээн буулт хийн буруугаа хүлээж, уучлалт гуйн хуучин жилдээ болсон явдлыг тэр жилтэйгээ үдэн, шинэ ондоо эвтэй найртай, өөдрөг сайхнаар угтлаа. Айл нэг их хэссэнгүй хамт ажилладаг ахтайгаа золгож тэднийд зочлон сайхан цагаан сар боллоо. Мэдээж нутагруугаа ярьж ах дүүгийнхээ амар мэндийг мэдлээ.

Өнгөрсөн долоо хоног Мөөгөө маань нутгаас ээжий минь явуулсан Алтайн чихэртэй цагаан ааруулыг авчирч, би гэдэг хүн хэдэн өдөр зурагт үзэн ааруулаа амтархан мэрлээдээ. Мөн аавынхаа зургуудийг жаазлаж, ханандаа байрлуулан, эхэлсэн нэгэн ажлаа дуусгалаа. Машин маань засварт байгаа тул ойрдоо нийтийн тээврийн хэрэгслээр их зорчдог болоод их барьц алдаж байна. Машины засвар дахиад 2-3 долоо хоног сунжрах бололтой. Учир нь ил харагдаж байгаа засвараас гадна дотор засвар гарч ирээд, даатгалаар батлуулна, сэлбэгээ хүлээнэ энэ тэр гээд л бас л нилээн хэд хонох нээ. Үнэхээр машингүй байх ч бас л хязгаарлагдмал юмаа. Хүнсээ авахаас өгсүүлээд ийш тийшээ гарахаас гээд л гэртээ л их байна даа. Харин машингүй байхын давуу тал нь Чикагод ойрдоо их цас орж байгаа тул цас цэвэрлэхгүй, машин халаахгүй, цас хүрздэж байгаа хүмүүсийг хараад инээд хүрээд л байж байна. Тэр нь сайхан байна даа. Энд өвөл уртсаад ерөнхийдөө цас, хүйтэн хоёроос жаахан залхаж байна.
Мартын 8 болох энд үдэшлэг цэнгүүний сураг л их байна. Би ч ажилтай орж чадахгүй ээ. Одоо тэгээд 50 доллараар орж онцын үзэх юмгүй тэгэж явж байснаас энэ мөнгөөрөө Broadway show үзвэл хамаагүй дээр болвyy. Сүүлийн үед тэгсэн дорвол ингэсэн дээр гэж дотор хүнтэйгээ их ярьдаг болох нээ сайн л байдаг байхдаа. Алдсан, дэмий өнгөрөөсөн цаг хугацаа, мөнгөндөө их харамсдаг болжээ. Бүр юм идчихээд би яах гэж идвээ эсвэл яах гэж ууваа эсвэл гэртээ л байдаг байж гэдэг бодол их боллоо. Дэлгүүрээс юм авчихаад яах гэж авбаа гэж бодох юм. Азаар энд буцааж авах нь сайхан юм даа. Худалдсан барааг буцааж авахгүй гэсэн бичиг хадсан бол яана. Очоод буцаах болохоороо кассанд зогсож байхдаа больдог ч юм билүү гэх жишээтэй. Эргэцүүлэн бодох хямрал гэдэг нь болсон юм болов уу даа. Хамгийн их сэтгэл хангалуун, харамсахгүй зүйл ээжтэйгээ л ярих юм даа. Ойрдоо харин хэдэн сайхан кино үзлээ дээ.
Modigliаni, The legend of 1900 гээд гоё кино үзлээ. Мөн "Танайд Хоноё" гэдэг нэвтрүүлэг үзлээ. (Мэдээлэл.сом) Ерөхий сайд Баяр болон яруу найрагч Эмүжин нарынд очлоо доо. Сонин л юм байна. Өвөр Монгол, Казах айлд ч бас очлоо. Мэдүүштэй санууштай юм зөндөө л байдаг юм байна. Ээжийнхээ найз эгчийн ярихыг сонсоод өөрийн мэдэлгүй уйллаа. Миний өмнөх бичлэгт нэр нь гарч байсан Пагма эгч маань Тунгалаг гэдэг хорт хавдар туссан эмэгтэйд тусламжийн гараа сунгаж байгаа " Намайг Пагма гэдэг би Биoкомбинатаас ирсэн. Эгч нь бас ийм зовлонг туулсан гээд" ярьж байгаа сайн таньдаг эгчийг хараад өөрийн мэдэлгүй нулимс асгарууллаа.

Thursday, February 7, 2008

Sar Shiniin Mend Hurgie!

Ширүүн хүйтэн өвлийг өнтэй давсаны баяр,
Шинэхэн ногооны үнэртэй энх золгосоны баяр XVII жарны хотлыг баригч шороон хулгана жилийн Сар шинийн мэнд дэвшүүлье! Хамаг бурхад авран нигүүлсч Хотол түмнээрээ амгалан жаргаж Ам цагаан хулгана жилдээ Ач буян нь арван зүгтээ дэлгэрч Аз хийморь дүүрэн байхыг ерөөе САЙХАН ШИНЭЛЭЭРЭЙ
Буурал жилээ үдэж, буянт жилээ угтах гүн утгат, дэлгэр их баярыг тохиолдуулан монгол билгийн тооллын XVII жарны “Хотлыг баригч” хэмээх шороон Хулгана жилийн өлзий учрал бүрдэж, утга чанар төгссөн Цагаан сарын мэндийг өргөн дэвшүүлье! Ургаж байгаа жилдээ үйлс ажил тань барцадгүй, амар бүтэхийн бэлгэ ерөөл өргөж, эвийн сэтгэлээр сайхан шинэлээрэй!

Saikhan erool neg duu maani yavuulsan yum. Blogyn and ta nartaa ch bas ene erooliig sar shiniin mendtei hamt hurgie!